Z wielu stron coraz częściej słyszy się głosy,
iż zbliżający się rok 2013 będzie bardzo trudnym rokiem dla gospodarki. W
tym kontekście coraz większego znaczenia dla przedsiębiorców nabierają
koszta prowadzonej działalności. Niewątpliwie ich istotnym składnikiem
są koszty pracy. Nikogo nie trzeba przekonywać, iż są one wysokie. Zbyt
wysokie.
Jeśli praca jest takim drogim towarem to oczywistym
jest, iż pracodawca chce, by nominalny czas pracy był wykorzystany w 100
% na pracę. Niestety, nie zawsze się tak dzieje. Doświadczenie wielu
pracodawców pokazuje, iż oprócz przewidzianej prawem przerwy socjalnej
pracownicy urządzają sobie sami dodatkowe, często grupowe, ‘dzikie’
przerwy. Zwykle ‘na papierosa’. Interesujące, że wielokroć uczestniczą w
niej również osoby niepalące… Równie częstym zjawiskiem jest samowolne
skracanie dnia pracy poprzez wcześniejsze wyjście, bez wiedzy
pracodawcy. Nie zapominajmy także o - zawinionych lub nie – spóźnieniach
oraz wyjściach prywatnych [np. do lekarza] w godzinach pracy.
Wielu pracodawców, zwłaszcza prowadzących jakąkolwiek produkcję lub
usługi narzeka, iż takie przerwy w pracy dezorganizują proces produkcji,
co przekłada się na jej zmniejszenie. To zaś przekłada się na wynik
finansowy. Tak wiec pracownicy poprzez takie nieoficjalne przerwy w
pracy lub wcześniejsze jej kończenie de facto generują straty finansowe
dla swego pracodawcy, podcinając niekiedy przysłowiową gałąź… Osłabiając
bowiem kondycję finansową swego pracodawcy mogą doprowadzić np. do
redukcji zatrudnienia spowodowanej właśnie złą kondycją finansową firmy.
Aby nie ponosić z tego tytułu strat oraz w celu możliwie najlepszego
wypełnienia ciążącego wg Kodeksu Pracy na pracodawcy obowiązku
rzetelnego rozliczania czasu pracy coraz częściej stosuje się
biometryczną rejestrację czasu pracy.

Elektroniczna
rejestracja czasu pracy może
być stosowana zarówno w dużym obiekcie przemysłowym lub biurowcu jak i w
małej firmie, zajmującej tylko jedno pomieszczenie. Możliwe jest
połączenie systemu biometrycznej rejestracji czasu pracy z biometrycznym
systemem kontroli dostępu [KD].
Istotnym składnikiem biometrycznego systemu rejestrowania czasu pracy
są czytniki biometryczne. Oprócz podstawowej funkcjonalności czyli
autoryzacji biometrycznej niektóre czytniki oferują możliwość
autoryzacji również przy zastosowaniu karty zbliżeniowej lub kodu PIN –
są wyposażone w monochromatyczny bądź kolorowy wyświetlacz oraz
klawiaturę alfanumeryczną. Wybrane modele nadają się do zastosowań
zewnętrznych – posiadają klasę szczelności IP65 i są odporne na
działanie niskich temperatur. Mogą być także zastosowane do realizacji
elektronicznej kontroli dostępu.

Zdecydowana większość biometrycznych czytników służących do
rejestracji czasu pracy pozwala na rejestrowanie 6 zdarzeń opisujących
dzień pracy – tzw. statusów rcp. Są to: start i koniec czasu pracy
[statusy podstawowe] oraz wyjście prywatne wraz z powrotem zeń i wyjście
służbowe wraz z powrotem. Na podstawie pobranych bezpośrednio z
czytników logów program obsługujący biometryczny system RCP umożliwia
wygenerowanie raportów dotyczących pojedynczego pracownika lub dowolnie
zdefiniowanej grupy pracowników bądź całej załogi za dowolnie wybrany
okres. Program rozliczy, z dokładnością co do minuty, ile czasu w danym
dniu przepracował dany pracownik. Wykaże wcześniejsze wyjścia oraz
spóźnienia. Pokaże czas spędzony poza firmą na wyjściu służbowym lub
prywatnym odpowiednio rozliczając czas pracy. Za dany dzień i np. za
dany miesiąc czy inny okres rozliczeniowy. Będzie wiadomo, ile realnie
czasu przepracował dany pracownik. Ile ma do odpracowania. Lub ile ma
nadpracowanego czasu, ile nadgodzin. Ile czasu był na urlopie, na
zwolnieniu lekarskim lub innej absencji [i kiedy]. Ile czasu przebywał
na terenie firmy np. z powodu wcześniejszego przyjścia do pracy –
program rozróżnia czas pracy i czas obecności. Pozwala też na
rejestrację tzw. nienormowanego czasu pracy. To tylko ważniejsze
funkcjonalności. Biometryczny system RCP to doskonałe narzędzie tak dla
kadrowca jak i dla rachuby płac. Zwłaszcza, że zwykle istnieje możliwość
dokonania eksportu logów do współpracującego z programem obsługującym
biometryczną rejestrację czasu pracy programu kadrowo – płacowego,
naliczającego wypłaty i generującego tzw. paski.
Większość biometrycznych czytników służących do rejestracji czasu
pracy oferuje możliwość autoryzacji opartą na tzw. odcisku palca. Nie
jest to jednak odcisk palca w ujęciu kryminalistyczno –
daktyloskopijnym. Chodzi tu bowiem nie o pełny obraz linii papilarnych z
opuszka palca lecz o obrobiony specjalnym algorytmem cyfrowy wzorzec
punktów charakterystycznych. Cóż to takiego? To rozwidlenia i
zakończenia linii papilarnych i opisane wzajemne ich położenie względem
siebie. Oczywistym jest, że nawet na podstawie kilkudziesięciu punktów
umiejscowionych na opuszku palca nie sposób odtworzyć pełnego przebiegu
linii papilarnych. Dlatego określenie ‘odcisk palca’ użyte w kontekście
autoryzacji biometrycznej w systemie kontroli dostępu jest po prostu
skrótem myślowym, uproszczeniem.

Biometryczna
autoryzacja ‘odciskiem palca’ [niekiedy zamiast jednego opuszka palca
skanowana jest cała dłoń] nie jest jedyną możliwością autoryzacji
biometrycznej. Stosuje też się bezdotykową [co ważne ze względów
sanitarno – higienicznych] metodę opartą na rozpoznawaniu geometrii
twarzy czy tęczówki oka. Zwykle czytniki umożliwiające autoryzację na
podstawie rozpoznania punktów charakterystycznych geometrii twarzy
pozwalają też na autoryzację ‘odciskiem palca’ oraz kartą zbliżeniową
lub kodem PIN.
Obecnie wyraźnie zauważalny jest wzrost zainteresowania systemami
biometrycznego rejestrowania czasu pracy, często w połączeniu z
biometrycznym systemem KD. Technologia biometryczna nie pozostawia
wątpliwości co do tożsamości danego użytkownika systemu skutecznie
eliminując możliwości użycia do autoryzacji cudzej karty czy kodu PIN.
Dzięki temu cały system gwarantuje uczciwe i rzetelne ewidencjonowanie i
rozliczanie czasu pracy, chroniąc interesy zarówno pracodawcy jak i
pracowników.
Dlaczego wzrasta zainteresowanie zintegrowanym systemem biometrycznej
rejestracji czasu pracy i kontroli dostępu? Otóż system biometrycznej
kontroli dostępu nie tylko chroni. Również monitoruje i zapisuje dane
ilustrujące ruch osób uprawnionych wewnątrz chronionego obiektu lub czas
zalogowania i wylogowania danej osoby z systemu komputerowego. W ten
sposób oprócz zwiększenia bezpieczeństwa biometryczna
kontrola dostępu bezpośrednio wpływa na wydajność pracy.

Często pracodawcy wykorzystują biometryczny system kontroli dostępu
do monitorowania np. długości przerwy socjalnej czy ilości [i długości
trwania] wyjść ‘na papierosa’. Jest to możliwe dzięki tzw. obustronnej
kontroli dostępu. W takiej sytuacji biometryczne czytniki KD umieszczone
są po obu stronach drzwi czy bramki. Pracownik więc, by wejść do np.
pomieszczenia socjalnego lub zeń wyjść musi użyć biometrycznego czytnika
kontroli dostępu. A każda autoryzacja pozostawia ślad w postaci
odpowiedniego logu zapisywanego w obsługującym system programie. Dzięki
takiemu rozwiązaniu pracodawca będzie wiedział, ile czasu dany pracownik
spędził poza swoim miejscem pracy wychodząc np. na zewnątrz hali
produkcyjnej na papierosa lub ile realnie minut trwała przysługująca
pracownikowi przerwa socjalna. A to, w obliczu nadciągającego kryzysu
gospodarczego, nabiera coraz większego znaczenia dla pracodawców. Z
oczywistych względów.
Czy jednak stosowanie tak zaawansowanej technologii do wymuszania
efektywności pracy jest etyczne? Gdzie jest granica między podmiotowym a
przedmiotowym traktowaniem pracownika?
Biometryczny system rozliczania czasu pracy bywa stosowany również do
monitorowania wydajności pracy oraz optymalizacji produkcji poprzez
rozwiązanie zwane rozliczaniem faz produkcyjnych. Idea takiego
rozwiązania jest prosta. Pracownik przystępując do rozpoczęcia wykonania
lub zakończenia jakiejś, uprzednio zdefiniowanej w systemie czynności
najpierw dokonuje biometrycznej autoryzacji a następnie korzystając z
klawiatury lub czytnika kodów kreskowych wprowadza do systemu odpowiedni
kod przypisany do danej, właśnie wykonywanej czynności lub fazy
produkcji. Pozwala to na uzyskanie wiedzy na temat ilości czasu
potrzebnego lub realnie zużywanego na dana czynność czyli fazę
produkcyjną. Stosowane w tym celu czytniki biometryczne, oprócz swej
zasadniczej funkcji, czyli rejestrowania 6 zdarzeń opisujących dzień
pracy [start/koniec czasu pracy, wyjście służbowe lub prywatne/powrót]
mogą rejestrować 999.999.999 dedykowanych kodów pracy, opisujących
rozpoczęcie bądź zakończenie danej fazy produkcyjnej.
System biometrycznej rejestracji czasu pracy może być stosowany w
wielu miejscach, w tym np. na budowach lub przez mobilne zespoły
serwisowe czy zespoły pracowników kontraktowych. Istnieją bowiem zestawy
mobilne umożliwiające pracownikom rejestrowanie wszystkich statusów rcp
czyli zdarzeń opisujących ich dzień pracy. Do transferu pobranych z
czytnika logów wykorzystuje się albo PenDrive – albo technologie
bezprzewodowe: GSM lub WiFi.
![Przenośny system rejestracji czasu pracy na odcisk palca [BIOFINGER-RCP/MOBILE]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_u4KTj079gO6YWujLQFt_IPRtEnJJSR5b7NKvyHXllYIq4_9zKmmhmDjmVYvbOYd8DTLpFHXowDNn1B8p6JyodiChib4TvEpkiaxMRPfmNRZTM3GHLrVFuyQNH6vaw_rN-8DSCQZIarOKCkQblLNKIvBfPMzHH7Z8ZpYWktUA=s0-d)
Co
ważne – systemem biometrycznej rejestracji czasu pracy, w tym w
połączeniu z systemem mobilnej biometrycznej rejestracji czasu pracy
można objąć oddziały firmy zlokalizowane w różnych miastach. System
umożliwia zdalną kontrolę nad dyscypliną pracy poprzez możliwość
zdalnego, w trybie on-line, podglądu ostatnich logów na danym czytniku.
Pracodawca nie musi więc być na miejscu by wiedzieć, o której przyszedł
lub wyszedł z pracy dany pracownik. Nie mniej przydatna jest inna
funkcjonalność, umożliwiająca wygenerowanie, na podstawie właśnie
ostatnich logów, aktualnej na daną chwilę listy obecności. Może to być
bardzo przydatne przy np. ewakuacji obiektu.
Jak widać – biometryczny system
rejestracji czasu pracy
jest bardzo przydatnym, bazującym na wysokiej technologii, precyzyjnym
narzędziem dla każdego pracodawcy. Uczciwie zabezpiecza zarówno
pracodawcę jak i pracownika poprzez naprawdę rzetelną ewidencję i
rozliczanie czasu pracy.
Na koniec nie sposób nie zadać sobie pytania o to, jak długo
stosowane dziś rozwiązania służące do ewidencjonowania i rozliczania
czasu pracy pozostaną w użyciu? Jakie będą kolejne w momencie gdy
biometryczne systemy ewidencjonowania i rozliczania czasu pracy na
odcisk palca czy rozpoznanie geometrii twarzy przejdą do lamusa?